فیلم The Corporation 2003

این فیلم جالب است، اما قدیمی. در سال ۲۰۰۳، جناح چپ هنوز ضدِ شرکت‌های بزرگ بود؛ از برون‌سپاری حمایت نمی‌کرد، دنبال پاسخ‌گوییِ این نهادها بود و در محکوم‌کردنِ آن‌ها تقریباً وحدت نظر داشت. امروز تغییر روشِ روشنی رخ داده و دیگر آنچنان خبری از آن نگاه نیست؛ نایکی هنوز روش‌های برون‌سپاری و استفاده از کارگاه‌های کم‌حقوق را تغییر نداده اما اکنون در یک سوی تقسیم‌بندی اجتماعی...

این فیلم جالب است، اما قدیمی. در سال ۲۰۰۳، جناح چپ هنوز ضدِ شرکت‌های بزرگ بود؛ از برون‌سپاری حمایت نمی‌کرد، دنبال پاسخ‌گوییِ این نهادها بود و در محکوم‌کردنِ آن‌ها تقریباً وحدت نظر داشت. امروز تغییر روشِ روشنی رخ داده و دیگر آنچنان خبری از آن نگاه نیست؛ نایکی هنوز روش‌های برون‌سپاری و استفاده از کارگاه‌های کم‌حقوق را تغییر نداده اما اکنون در یک سوی تقسیم‌بندی اجتماعی به یک برند نمادین تبدیل شده است. برون‌سپاری حالا از سوی بعضی چهره‌های چپ حمایت می‌شود و عباراتی مانند «مشاغل برنمی‌گردند، باهاش کنار بیایید» در آن میان شنیده می‌شود—کاری که در ۲۰۰۳ معمول نبود. بنابراین دیدنِ فیلمی که در ۲۰۰۳ ساخته شده و مقایسه‌اش با وضعیتِ ۲۰۱۸ جالب است: چهره‌هایی که زمانی با شرکت‌ها مخالفت می‌کردند اکنون در اخبار از نحوه عملکرد شرکت‌ها دفاع می‌کنند. اگر خاطرم درست باشد، نوآم چامسکی تنها صدای سیاسی‌ای است که از زمان انتشار فیلم تاکنون تغییر ناگهانی نکرده یا اندکی عقب‌نشینی نکرده است. با وجودِ تغییر نظرِ برخی افراد حاضر در مستند، فیلم کار بسیار خوبی در ردیابیِ سیر تحول شرکت‌ها در ایالات متحده انجام می‌دهد: از آغاز شکل‌گیری‌شان در روزهای نخست کشور تا اینکه چگونه به عنوان یک نهاد «حقوقیِ جدا» شناخته شدند و این هویتِ «شخصی» چگونه بر سیاست ما تاثیر گذاشت. در برخی لحظات فیلم تاثربرانگیز است، زیرا برخورد مهربانانه‌ای با کارگرانی که برای این شرکت‌ها کار می‌کنند دارد و حتی آن‌ها را مصاحبه می‌کند تا نشان دهد که آن‌ها نیز دغدغه‌های مشابه معترضان را دارند، اما به دلیلِ الزامِ قانونی مجبورند سیاست‌هایی را دنبال کنند که بیشترین سود را برای سهام‌داران به ارمغان بیاورد؛ مسأله‌ای جالب که در بحث‌ها اغلب نادیده گرفته می‌شود. حتی امروز هم فیلم آموزنده است، هرچند که نحوه مواجهه با موضوع و برخی شرکت‌های برجسته در میانِ کسانی که در مستند حرف زده‌اند تغییر کرده است.