فیلم These Final Hours 2013

تصاویر مربوط به درام‌های آخرالزمانی در سینما معمولاً با استقبال متفاوتی روبه‌رو می‌شوند؛ گاهی بیش از حد موعظه‌گر و از نظر روانی خسته‌کننده‌اند و گاهی هم به‌طرز ناخواسته‌ای خنده‌دار. بنابراین تنها معدودی از فیلم‌های ژانر «پایان دنیا» می‌توانند اضطراب حقیقی و حال‌وهوای واقع‌گرایانه روبه‌رو شدن بشر با سرنوشت نهایی‌اش را به‌خوبی منتقل کنند. در فیلم استرالیایی کم‌هزینه و تند و تیز «These Final Hours» ساختهٔ زک...

تصاویر مربوط به درام‌های آخرالزمانی در سینما معمولاً با استقبال متفاوتی روبه‌رو می‌شوند؛ گاهی بیش از حد موعظه‌گر و از نظر روانی خسته‌کننده‌اند و گاهی هم به‌طرز ناخواسته‌ای خنده‌دار. بنابراین تنها معدودی از فیلم‌های ژانر «پایان دنیا» می‌توانند اضطراب حقیقی و حال‌وهوای واقع‌گرایانه روبه‌رو شدن بشر با سرنوشت نهایی‌اش را به‌خوبی منتقل کنند. در فیلم استرالیایی کم‌هزینه و تند و تیز «These Final Hours» ساختهٔ زک هیل‌دیچ، داستانی کم‌رمق اما صیقلی دربارهٔ پارانویأ جمعی و گرایش‌های رستگاریِ یک مرد در میان هیستری ناشی از فاجعه روایت می‌شود. فیلم به‌خوبی فوریت روانی و لذت‌جویی انسان‌گرایانه‌ای را که در چنین مصیبت جهانی پدید می‌آید ثبت می‌کند؛ تماشایی، جذاب و برانگیزانندهٔ فکر، که عمقِ غافلگیرکننده‌ای ارائه می‌دهد که بسیاری آثار پرزرق‌وبرق‌تر فاقد آن‌اند. روایت تنش‌زای هیل‌دیچ شاید نمایش نهاییِ درام‌های آخرالزمانی نباشد، اما سادگی و لبهٔ زمختِ پیامِ ناامیدی و ویرانی‌اش به آن هویتی تأمل‌برانگیز و نافذ می‌بخشد. در جذابیت خاکیِ این اثر از یأس و سرنوشت، فیلم جرأت می‌کند پرسش‌های درون‌نگرانه‌ای دربارهٔ بقا و شکل‌گیری احساسیِ «ساعات آخر» انسان‌ها در زمان پانیک سیاره‌ای مطرح کند. سؤال اساسی این است: جامعه‌ای آسیب‌پذیر در آستانهٔ پایان جهان چه واکنشی نشان می‌دهد؟ برای مردی به نام جیمز (نیتن فیلیپس)، او راهنمای درهم و برهمِ ما در دوازده ساعتِ آخر است، زمانی که یک شهاب‌سنگ در شرف نابودی آخرین مأمن روی زمین است: استرالیا. اجتناب‌ناپذیریِ تهدید زندگی در منطقهٔ جیمز واقعیتی تلخ است؛ بنابراین واکنش مردم پیرامونش منطقی است که ناپایدار، پراسترس و گاهی بی‌پروا باشد. جیمز از آن آدم‌های پاک‌باز نیست؛ بی‌خیال از کنار روابط سطحی با زنان می‌گذرد و دوستانی پرشور و بی‌پروا دارد. او عملاً مردی طبقه کارگر و بی‌تکاپوست، اما در عین حال بُعدی از وجدان را هم نشان می‌دهد: وقتی گروهی اوباش مسلح به آشوب می‌افزایند، او با شهامت مقابلشان می‌ایستد و ناگهانی ناجی دختربچه‌ای سرگردان به‌نام رز (آنقوری ریس) می‌شود. او بچهٔ وحشت‌زده را تحتِ حفاظت می‌گیرد و این دو در حالی که هرج‌ومرجِ فاجعه اطرافشان را فرا گرفته، در پیِ نجات ساعاتی را طی می‌کنند. جیمز و رز به یکدیگر پناه می‌دهند و در میان ویرانیِ املاک، خودروهای سوخته و انسان‌هایی که از جشن‌گرفتن تا عبادتِ ترسانه‌ای را در خود دارند، حرکت می‌کنند؛ مردمی که میان شورِ بی‌محابا و ایمانِ نجات‌جویانه در نوسان‌اند و سایهٔ غم و خشم بر شهر سنگینی می‌کند. متأسفانه، جیمز و رز باید میان آشوبی که در نهایت تراژدیِ انسانی را رقم می‌زند دست‌وپا بزنند؛ حس ناتوانی و یأس بر میلیون‌ها نفر سنگینی می‌کند، مردمانی که در برابر مرگ قریب‌الوقوع سیاره ناتوان‌اند. رابطهٔ ساخته‌شدهٔ پدر و دختری میان جیمز و رز در برابر این فروپاشی جهانی به‌طرز شگفت‌آوری تأثیرگذار، پرتنش و در عین حال لطیف است. نکتهٔ قوت «These Final Hours» این است که صرفاً بر جلوه‌های بزرگِ فاجعه (ساختمان‌های لرزان، گرافیتی‌های کثیف، ماشین‌های سوخته، آتش‌سوزی‌های خیابانی و غیره) متمرکز نمی‌شود، بلکه تمرکزِ واقعی‌اش را روی روان انسان می‌گذارد؛ مرکزِ حقیقیِ آنچه هراس و خشم را می‌سازد. هیل‌دیچ با تیزبینیِ کافی به زشتی‌ها و تعارضات درونیِ انسان هنگام انتظارِ پایان می‌پردازد. فیلم از نشان‌دادن انحطاطِ بصریِ عنصر انسانی ابا ندارد و نقشِ برجستهٔ چشم‌های معصومِ رز در مواجهه با فساد جنسی، مواد مخدر و خشونت، به روایتِ نافذ و خورندهٔ فیلم اعتباری واقعی می‌بخشد. راست‌نماییِ روانیِ فیلم چالشی اما ثمربخش است: آشوبِ انسانی لزوماً به فروپاشیِ جلوه‌های ویژهٔ متظاهر یا قوتِ تصویریِ فیلم‌برداری‌ محدود نمی‌شود، بلکه هیل‌دیچ از فروپاشیِ یک «تودهٔ انسانی»—شرور، سرگردان یا شایسته—نمایی خلق می‌کند و آن‌ها را به مرکزِ رفتارهای مضطربانه می‌آورد، جایی که واقعیتِ درام با طراوتی تازه برمی‌خیزد. خلاصه اینکه تماشای «These Final Hours» دقیقه‌هایی است که به‌خوبی صرف می‌شوند؛ فیلمی ساختارمند در ژانرِ آخرالزمان که با بینشی جذاب، قصه‌اش را پیش می‌برد.