فیلم Fargo 1996

تماشای خیلی خوبی بود؛ حتماً دوباره می‌دیدمش و توصیه‌اش می‌کنم. غم‌انگیز است که چنین اتفاقی برای آدم‌ها افتاده، اما شیوهٔ روایت آن‌قدر خوب است که آن غم به‌سرعت کمرنگ می‌شود. بعد از حدود ۲۵ سال همچنان پا بر جاست؛ شاید به‌نظر قدیمی بیاید، اما اگر تلفن‌های همراه در ماجرا نقشی داشتند، داستان کاملاً تغییر می‌کرد — و این می‌تواند سوژهٔ جذابی برای یک فیلم جایگزین تاریخی باشد. بازیگران...

تماشای خیلی خوبی بود؛ حتماً دوباره می‌دیدمش و توصیه‌اش می‌کنم. غم‌انگیز است که چنین اتفاقی برای آدم‌ها افتاده، اما شیوهٔ روایت آن‌قدر خوب است که آن غم به‌سرعت کمرنگ می‌شود. بعد از حدود ۲۵ سال همچنان پا بر جاست؛ شاید به‌نظر قدیمی بیاید، اما اگر تلفن‌های همراه در ماجرا نقشی داشتند، داستان کاملاً تغییر می‌کرد — و این می‌تواند سوژهٔ جذابی برای یک فیلم جایگزین تاریخی باشد. بازیگران فوق‌العاده‌اند، دیالوگ‌ها عالی منتقل می‌شوند، داستان شگفت‌انگیز است و فیلم‌برداری از نقاط قوت کار است. فضای برفی مینه‌سوتا صحنه‌های خوبِ انزوا را فراهم کرده و «سردی» انگیزه‌ها را برجسته می‌کند. در یک نقطه انگار خلاصه کرده‌اند که همه‌چیز «به‌خاطر پول اندکی» بوده، و این توصیف دقیق است. نمی‌توانم بگویم یک چیز خاص فوق‌العاده است، اما همه‌چیز آن‌قدر خوب انجام شده که به‌راستی نمونهٔ عالی‌ای از ساخت فیلم است. --- هرچند از آن‌قدر که فکر می‌کردم لذت نبردم، اما فارگو همچنان فیلم بسیار خوبی است و قطعاً آن را توصیه می‌کنم. از ترکیب بازیگران خوشم آمد، هرچند تا حدی می‌توان گفت فیلم روی دوش فرانسیس مک‌دورمند سنگینی می‌کند — او از ابتدا تا انتها فوق‌العاده است و نقش را کاملاً به‌دام انداخته است. استیو بوشمی در کنار مک‌دورمند می‌درخشد، و ویلیام اچ. میسی را در جاهای دیگر دیده‌ام اما این بهترین اجرای اوست که تا کنون دیده‌ام. پیتر استورماره هم بازی خوبی دارد. داستان سرگرم‌کننده‌ای است، بدون شک! مدت زمان حدود ۹۸ دقیقه هم تصمیم هوشمندانه‌ای بوده. هرچند آن «چیزیِ اضافی» را از فیلم نگرفتم، اما فیلمی است که با خوش‌رویی دوباره تماشا می‌کنم — عمدتاً به‌خاطر مک‌دورمند و بوشمی. --- فیلمی عالی است، هرچند طنز آن آن‌قدر رقیق و کنایه‌آمیز است که برای بسیاری خنده‌دار نمی‌شود. وقتی چند سال پیش برای اولین بار این فیلم را دیدم، آن را نفهمیدم و خیلی ناراحتم کرد. با این حال همیشه چیزهای خوبی دربارهٔ آن شنیده بودم و پس از دیدن چند فیلم از برادران کوئن که دوست داشتم، پتانسیل این فیلم را دیدم و تصمیم گرفتم دوباره ببینمش. در زمان مناسبی این کار را کردم: فیلم بهتر از آن بود که فکر می‌کردم و من فقط نمی‌دانستم چطور باید به‌درستی آن را ارزیابی کنم. فیلم با یادداشتی شروع می‌شود که می‌گوید بر پایهٔ وقایع واقعی است — درواقع این یک شوخی است، چون کاملاً خیالی است. با این همه، ماجرای فیلم می‌تواند بر پایهٔ چند جنایت واقعی باشد، زیرا چیزهایی را نشان می‌دهد که در اخبار تلویزیون هم دیده‌ایم: مردی که به‌شدت به پول نیاز دارد تصمیم می‌گیرد دو مجرم را استخدام کند و ربودن همسر خودش را جعل کند تا پدرهمسر ثروتمند را متقاعد کند که باج سنگینی پرداخت کند. همان‌طور که در بسیاری از فیلم‌های برادران کوئن می‌بینیم، اوضاع طبق برنامه پیش نمی‌رود؛ کنترل از دست دو مجرم خارج می‌شود و آدم‌ها شروع به مردن می‌کنند، در حالی که مقامات محلی — که عملاً به یک شِریف باردار و چند همکار محدود می‌شوند — تلاش می‌کنند بفهمند چه می‌گذرد. فیلم در میان منتقدان و در جشنواره‌ها سروصدای زیادی به‌پا کرد. برای چند جایزهٔ اسکار نامزد شد، اما تنها دو تندیس (بهترین فیلمنامهٔ اوریژینال و بهترین بازیگر زن) را برد. بسیاری آن را بهترین اثر برادران کوئن دانسته‌اند، گرچه این قضاوت تا حد زیادی نسبی و وابسته به سلیقهٔ فردی است. به هر حال، فیلمی خوب، نسبتاً پرتنش و درام‌دار است که طنزِ آن در نحوهٔ بسیار کنایه‌آمیز و بی‌رحمانهٔ رخدادها نهفته است. فرانسیس مک‌دورمند در این فیلم شایستهٔ توجه ویژه است. او نوعی نیروی انتظامی نیست که منتظرش باشیم — ظاهراً مهربان و لطیف به‌نظر می‌آید، اما در عمل قاطعانه قانون را اجرا می‌کند و در استفاده از سلاح هم بی‌ملاحظه نیست. این شخصیت همین کار را می‌کند و در انجام وظیفه بسیار موفق است. استیو بوشمی هم اجرای بزرگی ارائه می‌دهد، شاید یکی از بهترین‌های کارنامه‌اش تاکنون. در کنارش، پیتر استورماره تصویر یک جنایتکار سرد و کم‌حرف را نشان می‌دهد که وقتی عصبانی می‌شود، خشونت عریان اعمال می‌کند. ویلیام میسی هم در نقش فروشندهٔ خودرو قانع‌کننده است؛ با نمودی از اخلاق‌نماییِ ریاکارانه و ترس. از نظر فنی، فیلم فیلم‌برداری بسیار خوبی دارد که برف و رنگ‌های خاکستری در آن برجسته‌اند. جالب اینکه برای رسیدن به ظاهر یخ‌زده و نامهربانِ موردنظر کارگردانان، از برف مصنوعی زیادی استفاده شده است. صحنه‌آرایی و لباس‌ها عالی‌اند، به‌ویژه لباس و مدل موی مک‌دورمند. فیلم از جلوه‌های بصری و ویژهٔ بسیار خوبی استفاده می‌کند، خصوصاً در صحنه‌های خشونت‌آمیزتر، مانند صحنه‌ای که قاتل سعی می‌کند قربانی را در دستگاه خردکن اجل کند. موسیقی متن هم یکی از تم‌های اصلی جالب در فیلم‌شناسی کوئن‌ها را دارد. --- به‌تازگی دوباره به‌مناسبت سالگرد یا تبدیل ۴K آن را دیدم — هرچه دلیلش بود، دیدن دوباره‌اش روی صفحهٔ بزرگ لذت‌بخش بود. از نظر من این فیلم به‌راحتی بهترین اثرِ برادران کوئن و نمایش درخشان فرانسیس مک‌دورمند است. او اینجا نقش یک نیروی پلیس باردار محلی را دارد که باید با موج ناگهانی جنایت‌ها در شهر خوش‌نامِ «برینرد» دست‌وپنجه نرم کند. ویلیام اچ. میسی («جری») و معمولاً کم‌ارزیابی‌شدهٔ استیو بوشمی («کارل») ارزش زیادی به این درام می‌افزایند؛ درامی که ترکیبی تقریباً کامل از دیالوگ‌های هوشمندانه و دقیق، اجرای‌های دغدغه‌مند و داستانی دارد که گاهی تا مرز سورئال هم می‌زند — اما باز هم ما در مینه‌سوتا هستیم، پس آیا واقعاً این‌قدر سورئال است؟ ماهیت کوتاه و بریده‌بریدهٔ دیالوگ‌ها هم لبخند و هم خجالت را برمی‌انگیزد — اما همین نحوهٔ اجراست که مقصود را منتقل می‌کند. بازی کردن با چنین حالتی نیاز به مهارت دارد: بازیگران به‌درستی بین ساده‌سازی و اغراق نوسان می‌کنند و در عین حال به خطوط جدیِ زیرین داستان توجه دارند. ممکن است همهٔ شخصیت‌ها را دوست نداشته باشید، بعضی‌ها هم کیفر مناسب‌شان را می‌بینند، اما باز هم این یکی از بهترین فیلم‌های دههٔ ۱۹۹۰ است و اگر فرصت دیدنش روی صفحهٔ بزرگ را دارید، ارزشش را دارد.