فیلم A Star Is Born 2018

واضح است که نیازی به توجیه زیاد نیست: لیدی گاگا. بردلی کوپر (که ظاهراً هم می‌تواند بخواند و هم کارگردانی کند). حتی بدون دانستن جزئیات داستان، این فیلم یکی از آثارِ ضروری دیدن است. فیلم بر پایه یکی از نمادین‌ترین و محبوب‌ترین موزیکال‌های قرن بیستم ساخته شده است (این داستان بارها بازسازی شده، اما هیچ‌کدام بهتر از نسخه‌ای که جودی گارلند در آن نقش داشت نبود)...

واضح است که نیازی به توجیه زیاد نیست: لیدی گاگا. بردلی کوپر (که ظاهراً هم می‌تواند بخواند و هم کارگردانی کند). حتی بدون دانستن جزئیات داستان، این فیلم یکی از آثارِ ضروری دیدن است. فیلم بر پایه یکی از نمادین‌ترین و محبوب‌ترین موزیکال‌های قرن بیستم ساخته شده است (این داستان بارها بازسازی شده، اما هیچ‌کدام بهتر از نسخه‌ای که جودی گارلند در آن نقش داشت نبود) و علاوه بر خلاقیت‌های گاگا و کوپر، فیلمنامه را اریک راث، نویسندهٔ برندهٔ اسکار، هم‌نوشته است. با این حال، نظرات متفاوت است. از یک منظر: لیدی گاگا بی‌تردید از مدت‌ها پیش خواننده‌ای فوق‌العاده بوده و در عرصهٔ بازیگری هم پیشرفت‌های چشمگیری داشته، اما شخصاً از این نسخه خوشم نیامد. بردلی کوپر در این فیلم گاهی طوری بازی می‌کند که فهمِ بازی‌اش دشوار می‌شود — شاید تلاش داشته باورپذیری نقش برادر بودنش با سم الیوت را تقویت کند، اما برای من این تلاش نتیجه‌بخش نبود. راستش تنها بخش‌هایی که تا حدودی پسندیدم، پانزده دقیقهٔ اول و پانزده دقیقهٔ پایانی بودند؛ قسمت‌های میانی را دوست نداشتم. از نظر جوایز، صددرصد می‌توان دو جایزهٔ صوتی فیلم را پذیرفت و شاید بتوان تا حدودی نامزدی بهترین بازیگر زن برای گاگا را نیز توجیه کرد، اما فراتر از آن منطق داوری را درک نمی‌کنم. رتبهٔ نهایی: ★★ — نکاتی جذاب داشت، اما محصول نهایی ضعیف بود. یک بررسی مفصل‌تر: «ستاره‌ای متولد می‌شود» در جشنوارهٔ فیلم ونیز با استقبال گرمی روبه‌رو شد و از آن زمان نقدهای تقریباً یکساناً مثبتی دریافت کرده است (در زمان نگارش این بررسی نمرهٔ فیلم در Rotten Tomatoes حدود 90٪ بود)، و دربارهٔ شانسی که برای فصل جوایز دارد گمانه‌زنی‌های زیادی شده است. من آن را دوست داشتم و چیزهای زیادی برای تحسین در آن یافتم، اما آن را کامل دوست نداشتم — حداقل همهٔ بخش‌هایش را دوست نداشتم. خلاصهٔ کوتاه تاریخچه: نسخهٔ اصلیِ «ستاره‌ای متولد می‌شود» در 1937 ساخته شد، نسخهٔ موزیکالِ مشهورِ 1954 با بازی جودی گارلند و نسخهٔ 1976 با باربرا استرایسند از بازسازی‌های مهم قبلی‌اند. نسخهٔ اخیر در پی فراز و نشیب‌هایی در روند تولید شکل گرفت و سرانجام بردلی کوپر کارگردانی، تهیه‌کنندگی و یکی از نقش‌های اصلی را برعهده گرفت؛ لیدی گاگا در نقش آلِی انتخاب شد و فیلم در سال‌های بعد فیلم‌برداری شد. خلاصهٔ داستان نسخهٔ جدید: جکسون مین (کوپر)، خوانندهٔ عرصهٔ کانتری که از اعتیاد و مشکلات شنوایی رنج می‌برد و زندگی‌اش را با کمک برادر و مدیر تورش، بابِی (سم الیوت)، می‌گذراند، پس از یک اجرا با آلِی کامپانا (گاگا) آشنا می‌شود که در یک بار مشغول خواندن است. مین تحت تأثیرِ صدای او قرار می‌گیرد، او را به صحنه می‌آورد و همین آغاز مسیرِ حرفه‌ایِ آلِی و رابطهٔ عاشقانهٔ آن‌هاست. با رشد شهرتِ آلِی و ورود تهیه‌کننده‌ای که او را به سمت سبک پاپِ ساخته‌شده‌ای می‌برد، تنش‌ها بین آن‌ها بیشتر می‌شود و مین بیش از پیش به الکل و مواد رو می‌آورد. نکات منفی که به چشم می‌آیند: - نیمهٔ نخست فیلم به‌مراتب از نیمهٔ دوم قوی‌تر است. ریتم و تدوینِ نیمهٔ دوم شتاب‌زده به نظر می‌رسد و رویدادها به‌صورت خلاصه‌شده در طول ماه‌ها پخش می‌شوند بدون اینکه فرصتِ کافی برای پرداختن و نفس کشیدن داشته باشند. - شخصیتِ مین در این نسخه تا حدودی خودخواهانه و خودخور است؛ از آنجا که کوپر نویسنده، تهیه‌کننده، کارگردان و بازیگر نقش اصلی است، نوعی خوددرگیری یا خودگِرایانه در برجسته‌سازیِ او حس می‌شود. صحنه‌های کلوزآپ و نماهای نیمه‌برهنهٔ مکرر که فیلم برای او اختصاص می‌دهد، می‌تواند وانمود کند که باید نسبت به او همیشه دل‌سوزی کنیم، حتی وقتی رفتارهایش توهین‌آمیز است. - عملکرد گاگا برای من آمیخته‌ای از نقاط قوت و ضعف بود. او بهتر از کارش در سریال American Horror Story است و اجرای بدی ندارد، اما به‌نظرم چندان برجسته نیست و بیشتر نوعی تقلیدِ خوب از باربرا استرایسند ارائه می‌دهد. نکتهٔ دیگر اینکه فیلم به‌درستی نشان نمی‌دهد چرا یک زن جوان باید به‌طور واقعی عاشق مردی میانسال و الکلی شود؛ رابطه و سقوط در عشقِ او برای من به‌قدر کافی در پرده نمایش‌ داده نشده است. - مسائل جنسیتی فیلم تا حدودی نگران‌کننده‌اند؛ روایت، ریشه در نسخهٔ اصلیِ دهه‌های پیش دارد و آلِی در طول فیلم عمدتاً توسط مردان کنترل و هدایت می‌شود، طوری که انگار برای رسیدن به موفقیت حتماً به کمک مردی نیاز دارد. تبدیلِ جنسیت‌ها و روایتِ معکوس می‌توانست رویکرد مدرن‌تری باشد، ولی فیلم تصمیم دارد به سنتِ کلاسیک وفادار بماند. نکات مثبت و قوت‌ها: - فیلم به‌خوبی تم‌ها و عناصر تراژیکِ نسخه‌های پیشین را حفظ می‌کند و در بازنماییِ یک ملودرام کلاسیک هالیوودی موفق است. - تکاملِ تصویری و موسیقاییِ آلِی پس از ورود به صنعت، به‌صورت ارگانیک نشان داده می‌شود؛ فیلم این‌گونه القا نمی‌کند که سبک جدیدِ او «غیرواقعی» یا کمتر اصیل است، بلکه آن را تحول طبیعی هنری معرفی می‌کند. - شیمی جنسی و جذابیتِ بین کوپر و گاگا واقعاً وجود دارد. داشتن فیلمنامهٔ خوب کمک می‌کند، اما حضورِ شیمی در صحنه‌ها کاملاً محسوس است. - سام الیوت و اندرو دایس کلی در نقش‌های فرعی صحنه‌ها را می‌ربایند و حضورشان قابل تحسین است. - کارگردانی بردلی کوپر چشمگیر است؛ فیلم جهانِ موسیقی را با جزئیاتی زنده و قابل‌لمس نشان می‌دهد—از مواد مخدر تا زندگی در لیموزین‌ها و اتاق‌های هتل—و شاید واقع‌گراترین تصویر از صنعت موسیقی را از زمان Almost Famous ارائه دهد. سبکِ کارگردانی او نسبتاً کم‌حرف و در خدمت داستان است؛ دوربین معمولاً ناظر است و خود را نشان نمی‌دهد، که با ماهیت قصه همخوانی دارد. البته برخی نمادپردازی‌ها (مثل طناب‌هایی که در بیلبورد بالای مین دیده می‌شود) کمی اغراق‌آمیزند. - کوپر از کلیشه‌های معمولِ آثار این ژانر هم دوری می‌کند؛ به‌جای مونتاژهای مرسوم موفقیت و جلسات امضا و کنفرانس‌های خبری شلوغ، فیلم موفقیت آلِی را از طریق صحنه‌هایی طبیعی‌تر و ملموس‌تر نشان می‌دهد. جمع‌بندی: «ستاره‌ای متولد می‌شود» یک آغاز کارگردانی تحسین‌برانگیز برای بردلی کوپر است و احتمالاً بهترین نسخهٔ ساخته‌شده از بین چهار بازتولیدِ این داستان به‌شمار می‌رود (قطعاً بهتر از نسخه‌های 1937 و 1976). این فیلم ورود لیدی گاگا را به مقامِ ستارهٔ سینمایی نشان می‌دهد و هم‌زمان صدای جدید و جالبی را در کارگردانی معرفی می‌کند. من آن را به اندازهٔ برخی منتقدان و طرفدارانش عالی ندانستم و گاهی آن را تا حدی ساده‌گرفتنی یافتم، اما از تماشایش لذت بردم و منتظر تجربه‌های بعدیِ کوپر هستم.