فیلم Superman 1978

Man of Steel — فیلمی سرشار از عشق سیاره کریپتون محکوم به نابودی است؛ همه زندگی آن به‌زودی پایان خواهد یافت. جور-ال، که می‌داند جو زمین مشابه جو سیاره‌شان است، نگران است و پسر نوزادش را هرچه سریع‌تر به زمین می‌فرستد. در زمین، این نوزاد بزرگ می‌شود و درمی‌یابد نیروهایی فراتر از توان انسان دارد که باید از چشم مردم عادی پنهان بماند؛ او در نقش...

Man of Steel — فیلمی سرشار از عشق سیاره کریپتون محکوم به نابودی است؛ همه زندگی آن به‌زودی پایان خواهد یافت. جور-ال، که می‌داند جو زمین مشابه جو سیاره‌شان است، نگران است و پسر نوزادش را هرچه سریع‌تر به زمین می‌فرستد. در زمین، این نوزاد بزرگ می‌شود و درمی‌یابد نیروهایی فراتر از توان انسان دارد که باید از چشم مردم عادی پنهان بماند؛ او در نقش روزنامه‌نگار آرام و بی‌ادعا، کلارک کنت، زندگی می‌کند و هر زمان که لازم باشد به سوپرمن تبدیل می‌شود تا با شرارت و بی‌عدالتی مقابله کند. فکر می‌کنم بیشتر مردم یا فیلم سوپرمن: فیلم را دیده‌اند یا دست‌کم درباره‌اش شنیده‌اند. این یکی از آن آثار است که در تاریخ سینما نقطه عطفی به شمار می‌رود و بسیاری، از جمله من، آن را اوج فیلم‌های ابرقهرمانی می‌دانند. برای اولین بار پس از تقریباً پنج سال این فیلم را دوباره دیدم و چه لذتی بردم؛ همین که موسیقی شورانگیز جان ویلیامز شروع می‌شود، مو بر تن آدم راست می‌ایستد و آدم باور می‌کند واقعاً ممکن است انسانی پرواز کند. انتظارها هنگام اکران فیلم در سال ۱۹۷۸ بسیار بالا بود؛ عشق نمادین عموم به شخصیت کمیک دی‌سی، سوپرمن، را نمی‌توان دست‌کم گرفت. جستجویی جهانی برای یافتن بازیگری شایسته شنل سرخ و آبی در جریان بود؛ نام‌هایی مثل کلینت ایستوود، برت رینولدز، رایان او’نیل، نیک نولتی و چارلز برانسون در مقاطعی با این نقش پیوند خورده بودند، در حالی که جیمز کان و رابرت ردفورد تأیید شده‌اند که بعد از پیشنهاد، رد کردند. همه آن اسم‌های بزرگ اکنون گزینه‌هایی احمقانه به نظر می‌رسند، و این صرفاً به خاطر بازیگری است که در نهایت نقش پرانتظاری را پذیرفت. موفقیت سوپرمن: فیلم (و باقی ماندن آن در طول دهه‌ها) مرهون تلاش‌های درخشان کریستوفر ریوه است. ریوه به‌طرز فوق‌العاده‌ای هر دو وجه شخصیت را به‌خوبی بازی می‌کند؛ او در نقش سوپرمن با بدنی عضلانی و فک برجسته ظاهر می‌شود و در مقابل، به‌طرز شگفت‌آوری در نقش کلارک کنت دست به نمایش طنزآمیزی می‌زند. البته بازیگران مکمل هم به‌خوبی ایفای نقش می‌کنند، اما این ریوه است که فیلم را بر دوش می‌کشد و آن را به اوجی پیروزمندانه می‌رساند. جین هکمن با بازی اغراق‌آمیزش از نقش ولگردانه و شرور لکس لوتر لذت می‌برد، ند بیتی و والری پروین با طنز و جذابیت نقش‌های همراه لوتر را پرورش می‌دهند، و مارگوت کیدر به‌عنوان لوئیس لین خوشی خالصی به فیلم می‌آورد. وقتی از او خواسته شده نقش معشوقه را بازی کند که در عین حال زنی قوی باشد، کیدر به‌راحتی از عهده برمی‌آید و زیبایی‌اش با قامت پهن ریوه خوب جفت می‌شود. مارلون براندو برای نقشی بیش از یک بخش کوتاه پروتاگول پرداخت ۴ میلیون دلار گرفت، اما نام بزرگ او مشتریان را به سینما کشاند؛ با این حال پس از تماشای فیلم، بیشتر مردم درباره ریوه صحبت می‌کردند. پر از سکانس‌های بی‌پروا و ایده‌های شوخ‌طبعانه کمیک‌بوکی، سوپرمن آزمون زمان را پشت سر گذاشته و به‌عنوان یک کلاسیک دوست‌داشتنی ژانر باقی مانده است. شاید بعدها ماجراهای مدرن‌تر با عنکبوت‌ها و خفاش‌ها از آن جلو زده‌اند، اما روزگاری او پدر همه این‌ها بود. از چشم‌های ایکس‌ری تا گرفتن گلوله‌ها، پرتاب موشک‌های هسته‌ای به فضا و عاشق‌کردن لوئیس در دل آسمان، سوپرمن: فیلم یک لذت ویژه است. چقدر دوستت دارم. 9/10 روح کریستوفر ریوه شاد. «خانم تشماخر!» تا بیش از بیست و پنج سال بعد از اکرانش، «سوپرمن» (۱۹۷۸) را ندیده بودم. فیلم ابرقهرمانی عالی‌ای است با طنز فراوان و شایسته شهرتش. اگرچه بعضی چیزها قابل‌درک قدیمی به‌نظر می‌رسند، مثل سکانس‌های پرواز و عینک‌های کلارک کنت (که آن‌قدر بدند که خنده‌دار می‌شوند)، فیلم علی‌رغم فیلم‌برداری در سال ۱۹۷۷ توانسته است آزمون زمان را پس دهد. «سوپرمن» ممکن است فیلمی کمیک‌بوکی به‌نظر برسد، اما در عین حال اثری قدرتمند در سینمای علمی‌تخیلی نیز هست. سکانس‌های فوق‌العاده کریپتون در نیم‌ساعت اول این موضوع را تأیید می‌کنند. این صحنه‌ها با بازی پرابهت مارلون براندو در نقش پدر سوپرمن، جور-ال، برجسته می‌شوند. بنابراین اگر طرفدار جدی علمی‌تخیلی هستید، تنها به این خاطر که فکر می‌کنید فیلمی صرفاً ابرقهرمانی است از آن چشم‌پوشی نکنید؛ نه، این فیلم خیلی بیشتر از آن است. فیلمنامه انگار بدون توجه به هزینه نوشته شده و به همین دلیل صحنه‌های جلوه‌های ویژه زیادی در فیلم وجود دارد. از نظر بازیگران هم نمی‌توان ایرادی گرفت؛ کریستوفر ریوه تازه‌کار نقش اصلی را فوق‌العاده ایفا می‌کند. نکته‌ای هست که به‌ندرت درباره‌اش صحبت می‌شود: دوست‌دختر لکس لوتر، خانم تشماخر، با بازی والری پروین، شگفت‌آور جذاب است! به صحنه استخر توجه کنید که خانم پروین یک مایوی یک‌تکه سبز پوشیده است. فیلم کمی طولانی است (۲ ساعت و ۲۳ دقیقه)، اما بیش از حد کش نمی‌آید. نمره: A این فیلم تا آخر زمان پا برجاست. اثری مطلقاً شاهکار است. نویسندگان و کارگردان دقیقاً می‌دانستند چه می‌کنند. کریستوفر ریوه نیرویی خیره‌کننده است و این شخصیت را عالی مجسم کرد! او کلارک کنت و سوپرمن را مثل دو شخصیت متفاوت در عین اینکه همان فرد هستند، بازی کرد. مارگوت کیدر به‌عنوان لوئیس لین فوق‌العاده بود. جین هکمن و والری پروین هم به‌عنوان لکس لوتر و ایو تشماخر عالی بودند. کل بازیگران پدیده‌ای بودند. این فیلم همیشه نمره 10/10 را خواهد داشت. اورتور حماسی جان ویلیامز با تأثیر خوبی همراه است تا نمایشی از بازیگران برجسته (کریستوفر ریوه تنها سومین نام در تیتراژ است) ارائه دهد؛ داستان با ما روی سیاره یخ‌زده «کریپتون» آغاز می‌شود، جایی که «جور-ال» (مارلون براندو) اعضای شورای عالی را به صدور حکم علیه «ژنرال زاد» (ترنس استامپ) و هم‌دستانش تشویق می‌کند. این روند تا حدی بی‌فایده به‌نظر می‌رسد چون به‌زودی درمی‌یابیم سیاره‌شان قرار است توسط خورشید نزدیکشان نابود شود. تنها جور-ال و همسرش لارا (سوزانا یورک) چشم‌اندازی برای ساخت کپسولی برای فرار پسرشان دارند و به‌موقع او را به فضا می‌فرستند: مقصد زمین. خوشبختانه او درست جلوی چشم‌های مهربان گلن فورد و فیلیس تاکستر فرود می‌آید که پس از نمایش به‌موقع قدرتش تصمیم می‌گیرند او را به فرزندی بپذیرند. سال‌ها بعد ما از ناامیدی‌هایی که این جوان تجربه می‌کند آگاه می‌شویم—هرگز نتوانستن از قدرت‌هایش برای کارهای خوب (حتی فوتبال آمریکایی) استفاده کند. تراژدی رخ می‌دهد و او به شهر می‌رود و در روزنامه مشهور "دیلی پلنت" زیر دست پرریشی "پری وایت" (جکی کوپر) مشغول به کار می‌شود. او همچنین درمی‌یابد که اکنون می‌تواند شنل سرخش را بپوشد، عینک دست‌وپاگیرش را بردارد و تبدیل به اولین قهرمان پرنده و نیرومند جهان شود. این شگردها توجه زیادی را جلب می‌کنند—از جمله توجه همکارش «لوئیس» (مارگوت کیدر) و جنایتکار سرشناس «لکس لوتر» (جین هکمن). اولی خواهان مصاحبه (و چیزهای دیگر) است؛ دومی می‌خواهد او را نابود کند تا بتواند نقشه شومش برای بازتعریف جغرافیای کالیفرنیا را اجرا کند. کمک‌های سرگرم‌کننده‌ای از ند بیتی، والری پروین و مارک مک‌کلور وجود دارد که به ریوه—که به‌گمانم دست‌کم گرفته شده—کمک می‌کنند نقش را با جذابیتی کاریزماتیک از آن خود کند و یک ماجراجویی سریع‌السیر ارائه دهد که به هکمن هم اجازه می‌دهد (شاید کمی بیش‌ازحد دیالوگ داشته باشد) نقش شرور و خودبزرگ‌بین را با لذت بازی کند. جلوه‌های بصری به‌طرز قابل‌توجهی خوب مانده‌اند و گرچه من پایان‌بندی را کاملاً نپسندیدم، این فیلم نمایشی قوی و مطمئن برای ریوه است که وسوسهٔ اخلاق‌گویی بیش از حد را پس می‌زند و رشته‌ای لذت‌بخش از تقابل خیر و شر را ارائه می‌دهد که ارزش چند ساعت نشستن پای یک پردهٔ بزرگ و صدای مناسب را دارد. «سوپرمن» ناقص است، اما جذابیتی انکارناپذیر و نرمی‌ای دارد که خودم در هنگام تماشای آن از آن لذت بردم. فیلمی است که مثل قطعاتی شکسته و سپس چسبانده شده به‌نظر می‌رسد؛ هر مرحله از فیلم تقریباً جدا از دیگری احساس می‌شود. ما پیش‌زمینه را در بخش نسبتاً بزرگی می‌بینیم، سپس مدت طولانی‌ای از زندگی ابتدایی کلارک در زمین را می‌گذرانیم، بعد او تبدیل به شخصیت عنوان می‌شود و بخش قابل‌توجهی به کارهای ابرقهرمانی‌اش اختصاص می‌یابد و در نهایت ضدقهرمان بالا می‌آید. می‌دانم این ساختار شبیه خیلی از فیلم‌هاست، اما در حین تماشا واقعاً ساختار نامتجانسی دارد. طنز هم کمی خشک است، و لکس لوتر به‌شدت کارتونی است. با این حال هیچ‌یک از این‌ها را نقد منفی نمی‌دانم، چون از تماشای این ساختهٔ ۱۹۷۸ بسیار خوشحال شدم. تجربهٔ آغاز تا پایان واقعاً لذت‌بخش است، هرچند گوشه‌هایی زبر و خشن دارد. بازی جین هکمن در نقش لوتر عالی است. من نسخه جسی آیزنبرگ از لوتر در دنیای سینمایی را هم می‌پسندم، اما این نسخه را بیشتر دوست دارم—صرفاً به‌خاطر سرگرم‌کننده بودنش. راستش دوست داشتم فیلمی مستقیم‌تر از برخورد سوپرمن و لوتر ببینم؛ شاید در دنباله‌ها این را ببینم. کریستوفر ریوه به‌خوبی با نقش اصلی می‌خواند؛ اعتراف می‌کنم اجرای او در نقش کلارک کنت را کمی بیشتر از نقش سوپرمن دوست داشتم. مارگوت کیدر، ند بیتی، والری پروین و جکی کوپر در جمع بازیگران پشتیبان برجسته می‌درخشند؛ که همچنین شامل مارلون براندو می‌شود—کسی که پیش‌تر تنها در پدرخوانده دیده بودم و حالا باید فیلم‌های بیشتری از او ببینم! برای اثری بیش از دو ساعت، فیلم به‌طرز چشمگیری سریع می‌گذرد—با وجود همان ناهماهنگی‌هایی که ذکر شد. هر بار که به ساعت نگاه می‌کردم، به پایان نزدیک‌تر شده بود. نشانه‌ای روشن از اینکه از فیلم لذت بردم. حالا وقت دیدن دنباله‌هاست!