انیمیشن My Life as a Zucchini 2016

در جستجوی فرصت دوباره برای زندگیِ عادی هر وقت نقدی درباره فیلم‌های استاپ‌موشن می‌نویسم، معمولاً با این جمله شروع می‌کنم که این هنر رو به زوال است و نیاز به حمایت بیشتری دارد. صدسال پیش، وقتی فناوری‌هایی مثل رایانه برای خلق موجودات عظیم یا جهان‌های فانتزی وجود نداشت، همین شیوه بود که جان تازه‌ای به سینما بخشید. خوشحالم که هر سال کسانی پیدا می‌شوند تا زیبایی‌های...

در جستجوی فرصت دوباره برای زندگیِ عادی هر وقت نقدی درباره فیلم‌های استاپ‌موشن می‌نویسم، معمولاً با این جمله شروع می‌کنم که این هنر رو به زوال است و نیاز به حمایت بیشتری دارد. صدسال پیش، وقتی فناوری‌هایی مثل رایانه برای خلق موجودات عظیم یا جهان‌های فانتزی وجود نداشت، همین شیوه بود که جان تازه‌ای به سینما بخشید. خوشحالم که هر سال کسانی پیدا می‌شوند تا زیبایی‌های این هنر را به دنیا نشان دهند. به نظرم باید برای استاپ‌موشن و انیمیشن دوبعدی سهمیه‌ای در اسکار در نظر گرفته شود؛ وگرنه این قالب‌ها زودتر از آنچه فکر می‌کنیم از بین می‌روند و نیاز به این نوع شناسایی در صحنه بزرگ حس می‌شود. هر سال دست‌کم یک فیلم از این دو دسته بیرون می‌آید. امسال برای استاپ‌موشن، خوش‌شانسی دوچندانی بود؛ فیلمی که نهایی شد و در کنار «کوبو و دو تار» توانست در بزرگ‌ترین مراسم جوایز سینمایی بدرخشد. با این حال، بردن جایزه در دنیای انیمیشن‌های سه‌بعدی تقریباً غیرممکن است. به هر حال من از دیدن این فیلم لذت بردم. این فیلم کوتاه بود و فقط یک ساعت به طول می‌انجامید. باید از همین ابتدا فهمید که ساخت فیلم در این قالب سخت‌تر از دیگران است؛ کار کاملاً دستی است و همه چیز فریم به فریم انجام می‌شود. برای یک فیلم یک ساعته، گروه سازنده تلاش بزرگی کرده‌اند و تلاش‌شان با نامزدی اسکار پاداش گرفت. فیلم همچنین نماینده رسمی سوئیس در بخش بهترین فیلم غیرانگلیسی‌زبان بود، هرچند در آن رقابت پیشروی نکرد. فیلمنامه بر پایه یک کتاب نوشته شده و داستان ساده‌ای با پیامی قوی دارد. داستان پسری است پر از رویا که بعد از مرگ مادر الکلی‌اش او را به یتیم‌خانه می‌سپارند؛ جایی که آخرین جایی است که می‌خواسته در آن باشد. آن‌جا با پسری بداخلاق آشنا می‌شود که به‌زودی دوست نزدیکش می‌شود. آن‌ها که هنوز کودک‌اند، برای کنار آمدن با وضع خود دست به شوخی‌ها و شیطنت‌هایی می‌زنند؛ از جمله راه‌هایی که با وضعیتشان مقابله می‌کنند. بقیه داستان تلاش فیلم است برای نشان دادن اینکه آیا آن‌ها در زندگی‌شان فرصت دوباره‌ای پیدا می‌کنند یا نه. «نمی‌دانم چرا گریه می‌کنم. بعضی وقت‌ها آدم‌ها از خوشحالی گریه می‌کنند.» وقتی گروهی سراغ چنین پروژه‌ای می‌روند، جای اشتباه در انتخاب فیلمنامه ضعیف خیلی کم است؛ چون صدها فیلم در نقاط مختلف دنیا در حال ساخت است و بین آن‌ها تنها تعداد معدودی انیمیشن و احتمالاً فقط یکی است که در قالب استاپ‌موشن بلند ساخته می‌شود. بنابراین همه منتظر می‌مانند تا نتیجه کار را ببینند. سازندگان این فیلم تصمیم گرفتند رمان را اقتباس کنند که همیشه گزینه‌ای مناسب در سینماست. نوبت به شخصیت‌ها می‌رسد. جان بخشیدن به آن‌ها، به‌ویژه در مرحله اولیه ساخت مدل‌ها، کار دشواری است. آن‌ها در این بخش هم موفق عمل کرده‌اند؛ مدل‌های جذاب و متناسب با تصور شخصیت‌ها، به‌خصوص بین کودکان. نرخ فریم خوب و تماشای فیلم بسیار روان بود؛ از نظر فنی برای تماشای معمولی بی‌نقص بود. داستان جذاب است و ممکن است برای عده‌ای غم‌انگیز هم باشد. کمی عاشقانه هم هست، اما از منظر کودکان و دلباختگی‌های بچگانه. با ورود شخصیت دختر، روایت طراوت می‌گیرد و رویدادهای بعدی ماجراجوانه‌تر و سرگرم‌کننده‌تر می‌شوند تا پایان. دوبله و صداگذاری عالی بودند؛ از دیالوگ‌ها تا صحنه‌ها تأثیرگذار بودند. این فیلم نقطه آغاز کارگردانی یک فیلم‌ساز کوتاه است؛ کاری ستودنی و امیدوارم او با تکنیک‌های جدید بیش از پیش به ساخت آثار مشابه ادامه دهد، به‌جای مهاجرت کامل به انیمیشن‌های کامپیوتری. یکی از مزایای فیلم کوتاه و شیرین بودن آن است، ولی دوست‌داران این ژانر ممکن است آن را خیلی کوتاه بدانند. مهم‌تر اینکه کلیشه‌هایی که معمولاً در فیلم‌های یتیم‌خانه‌ای می‌بینیم در این‌جا کم است. افتتاحیه شوکه‌کننده است؛ اگر واقعی بود، سرنوشت پسر متفاوتی رقم می‌خورد. بخش‌های احساسی کمتر کاوش شده‌اند، اما همین اندازه قانع‌کننده‌اند و فیلم بیش از حد روی احساسات تکیه نمی‌کند. این فیلم از بهترین‌های نوع خود است، اما موافقم که شاهکار نیست—خصوصاً اگر انیمیشن‌های استاپ‌موشن زیادی دیده باشید. با این حال به‌راحتی نمی‌توان آن را نادیده گرفت و قطعاً مخاطب خاص خودش را دارد. بعضی‌ها فکر می‌کنند این نوع فیلم‌ها فقط برای کودکان است، اما این نگرش متعلق به قبل از دهه نود است. این فیلم را امتحان کنید؛ ممکن است آن را دوست داشته باشید. با توجه به کمیابی این فرم، به‌شدت توصیه می‌کنم؛ بعد خودتان تصمیم بگیرید که چقدر از آن لذت بردید. ۷/۱۰