فیلم The Terminator 1984

«من نمی‌توانم. هیچ‌کس به خانه برنمی‌گردد. هیچ‌کس دیگر از آن سمت نمی‌آید. فقط او ــ و من.» نوشتن نقد برای «ترمیناتور» این روزها واقعاً کمی بی‌فایده به نظر می‌رسد؛ هرکس می‌خواست آن را ببیند، احتمالاً قبلاً دیده است. واقعیت این است که جلوه‌های ویژه اکنون اندکی کهنه شده‌اند، اما در سال ۱۹۸۴ فوق‌العاده بودند. داستانی پرانرژی و هیجان‌انگیز با شخصیت‌پردازی‌های درخشان و فضای تک‌نوآرِ تکنولوژیک است....

«من نمی‌توانم. هیچ‌کس به خانه برنمی‌گردد. هیچ‌کس دیگر از آن سمت نمی‌آید. فقط او ــ و من.» نوشتن نقد برای «ترمیناتور» این روزها واقعاً کمی بی‌فایده به نظر می‌رسد؛ هرکس می‌خواست آن را ببیند، احتمالاً قبلاً دیده است. واقعیت این است که جلوه‌های ویژه اکنون اندکی کهنه شده‌اند، اما در سال ۱۹۸۴ فوق‌العاده بودند. داستانی پرانرژی و هیجان‌انگیز با شخصیت‌پردازی‌های درخشان و فضای تک‌نوآرِ تکنولوژیک است. جایگاه فیلم در تالار آثار علمی‌تخیلی قطعی است و تأثیرش بر ژانر واضح است؛ بازیگران اصلی هم خود را در بین نام‌های ماندگار علمی‌تخیلی ثبت کردند. چیز بیشتری لازم نیست گفت؛ «ترمیناتور» مثل یک کمیک بوک زنده و پرتحرک است: سینمایی باکلاس، ضرب‌آهنگ دقیق و داستانی پیچیده و کاملاً جذاب. ۹/۱۰ --- به نظر بعضی‌ها نوشتن نقد دربارهٔ فیلمی این‌قدر قدیمی بیهوده است، اما چون این یکی از فیلم‌های محبوب من است، باز هم می‌نویسم. از نظر من «ترمیناتور» یک داستان عاشقانهٔ زیبا و تراژیک است که در پس‌زمینهٔ آینده و گذشته رخ می‌دهد. یک سرباز از آینده به دههٔ ۸۰ فرستاده می‌شود تا مادر رهبر مقاومت (جان کانر) را از دست یک ماشین کُشندهٔ سایبرنتیکی نجات دهد. آنچه من را تحت تأثیر قرار داد این بود که این سرباز، کایل ریس، داوطلب این مأموریتِ خودکشی می‌شود. او برای یک دلیل داوطلب می‌شود: زیرا عاشق سارا کانر شده است. اگرچه سال‌ها و روز داوری (Judgment Day) بینشان فاصله است، پسرِ سارا به او قصه‌های مادرش را می‌گوید و یک عکس از او به کایل می‌دهد تا عمداً باعث شود کایل عاشق سارا شود و به همین دلیل است که به گذشته سفر می‌کند تا کاری تقریباً غیرممکن را انجام دهد: نجات و حفاظت از سارا کانر برای نجات بشر در آینده، و مبارزه با یک تی-۸۰۰ فوق‌العاده خطرناک با سلاح‌های ساده و همراهی دختری که ابتدا راضی به کمک نیست. گلوله‌ها و انفجارها این فیلم را بسیار سرگرم‌کننده می‌کنند. داستان، هرچند عجیب، فوق‌العاده است و در دهه‌های ۸۰ و ۹۰ بسیاری را به نقل‌قول‌گرفتن از این اثر واداشت. فیلم حتی با گذر زمان خوب باقی می‌ماند. --- می‌دانم گفتن این ممکن است مرا در اقلیت قرار دهد، اما فیلم اول «ترمیناتور» در واقع فیلم مورد علاقهٔ من در کل مجموعه است. این به هیچ‌وجه بی‌احترامی به دنبالهٔ دوم نیست؛ «روز داوری» فوق‌العاده است. اما من واقعاً فضای تاریک و ترسناک علمی‌تخیلیِ نسخهٔ اول را دوست دارم (که بعد از «T2» هیچ‌کدام از فیلم‌های بعدی نتوانستند همان حس را تکرار کنند). انتخاب آرنولد برای نقش ترمیناتور انتخابی الهام‌بخش بود. دست‌کم محدودیت‌های بازیگری او در دههٔ ۸۰ با این حقیقت که او نقش یک ماشین سرد و بی‌احساس را بازی می‌کند، به‌خوبی پوشش داده می‌شود. و تصور کنید کسی با ظاهر او دنبال شما باشد؛ فراموش کنید که اسلحه‌ای در آستینش دارد یا اسکلت فلزی تقریباً شکست‌ناپذیری است؛ خودِ آرنی از پیش مانند یک ماشین است! تعقیب شدن توسط او وحشتناک است و این ترس را در اجرای بازیگران اصلی احساس می‌کنید. «ترمیناتور» یکی از بهترین فیلم‌هایی است که دیده‌ام — و من فیلم‌های زیادی دیده‌ام. امتیاز نهایی: ★★★★½ — جذابیت بسیار قوی؛ تا مدت‌ها ذهنم را به خود مشغول می‌کند. --- تماشای خوبی بود، احتمالاً دوباره هم ببینم و پیشنهادی است برای دیدن. نُسخه‌ای را که دیدم مربوط به ۲۰۲۰ بود و حتی از نظر بصری بهتر هم به نظر نمی‌رسید؛ اطلاعات زیادی هم در مورد آن وضعیت در دسترس نبود. جلوه‌های عملی مناسب هستند و فیلم پر از سکانس‌های اکشن است: یک ماشین دنبالِ زنی است که توسط یک سرباز از آینده همراهی می‌شود. آرنولد بار عجیبی را در نقش یک سایبورگ بی‌احساس به دوش می‌کشد، ولی لیندا همیلتون بقیهٔ بار احساسی را جبران می‌کند. فکر نمی‌کنم مشکل از مایکل بیهن باشد، اما شخصیت کایل ریس کمی فراموش‌شدنی است. عمق این فیلم اکشن عمدتاً روی مفهوم سفر در زمان و این سؤال است که آیا واقعاً می‌توان آینده را تغییر داد یا نه. این فیلم خوب است، اما برای سال ۲۰۲۰ چیزی واقعاً ویژه کم دارد؛ بیشتر به‌عنوان پیش‌درآمدی برای دنباله اهمیت دارد. --- فیلمی که همه‌چیز را شروع کرد؛ آیا آرنولد به‌عنوان یک ربات باورپذیر بود؟ او تهدیدآمیز و ترسناک جلوه می‌کرد و لهجهٔ غلیظش کاملاً با نقش هم‌خوانی داشت. داستان آن‌قدر باورناپذیر بود که تماشاگر را از همان ابتدا جذب می‌کرد و آمادهٔ یک تجربهٔ هیجان‌انگیز می‌شدید. فیلم‌برداری واقعاً درخشان بود و همه‌چیز در اولین تجربهٔ فرنچایز «ترمیناتور» به‌خوبی کنار هم قرار گرفت. دیدن تحول سارا کانر از گارسونتی ترسیده در آغاز فیلم به یکی از شناخته‌شده‌ترین قهرمانان علمی‌تخیلی تا پایان فیلم بسیار ملموس و تأثیرگذار بود. این فیلم واقعاً شگفت‌انگیز است. --- فیلم اولِ جیمز کامرون بلافاصله مهارت بی‌نظیر او در ساخت فیلم‌های اکشن علمی‌تخیلی و جهان‌سازی را نشان می‌دهد و «ترمیناتور» را به معیار طلایی تریلرهای علمی‌تخیلی تبدیل می‌کند. این فرنچایز بالا و پایین‌هایی داشته، اما انکار جایگاه آیکونیک و تأثیر آن بر فرهنگ عامه دشوار است. بسیاری «ترمیناتور ۲» را اوج مجموعه می‌دانند، اما برای من نسخهٔ اول است. در حالی که «T2» در همه جنبه‌ها ارتقاء قابل‌توجهی نسبت به نسخهٔ اول داشت، «ترمیناتور» فیلم اولِ کارگردانی جیمز کامرون بود و در اولین تجربهٔ او اثری بدیع ساخت که بعدها الهام‌بخش چند دنباله، سریال تلویزیونی، بازی‌های ویدیویی و محصولات متعدد شد. داستان و دنیایی که این فیلم بنا کرد بسیار غنی است و نشان از توانایی نوشتاری کامرون دارد. با این حال قسمت مورد علاقهٔ من و دلیل اینکه نسخهٔ اول همچنان برایم بهترینِ مجموعه است، شخصیت کایل ریس است؛ یک تفنگدار جنگ‌زده از آینده که سال‌ها مقاومت در برابر ماشین‌ها را تجربه کرده و برای محافظت از سارا کانر، مادر نجات‌دهندهٔ بشریت، به گذشته می‌آید. اجرای مایکل بیهن سخت، قهرمانانه و در عین حال حامل ترس و رنجِ سال‌های مقاومت است. او در کودکی قهرمان من بود و هنوز هم نقش مهمی در قلب داستان دارد. اگرچه جلوه‌ها امروز کهنه به‌نظر می‌رسند و بودجه از دنباله‌ها کمتر بود، لحن‌های وحشت و شخصیت‌های جذاب همیشه این فیلم را از محبوب‌ترین آثار من ساخته‌اند. --- آرنولد شوارتزنگر در لس‌آنجلس ۱۹۸۴، بی‌لباس، سر می‌رسد و مأموریتی دارد: اول لباس پیدا کند و بعد همهٔ افراد فهرست‌شده به‌نام «سارا کانر» در دفترچه تلفن را از بین ببرد. لحظاتی بعد کایل (مایکل بیهن) می‌آید تا جلوی این نقشهٔ شوم را بگیرد و رقابت آغاز می‌شود. در این میان سارا (لیندا همیلتون) تا زمانی که خبر قتل‌های اسامی هم‌نامش پخش می‌شود، بی‌خبر است. او وحشت‌زده می‌شود و در یک کلاب پناه می‌گیرد در حالی که نیروهای پلیس به سمت او می‌روند. قضیه این است که آرنی فقط یک مرد عضلانی نیست، او یک ماشین کُشنده و تقریباً جاودانه است. کایل و سارا باید جان سالم به در ببرند و سپس نقشه‌ای بچینند تا دشمن را قبل از آن‌که آن‌ها و تقریباً هر کسی را که می‌بیند نابود کند، از بین ببرند. جز موسیقی سینتی‌سایزر که کمی حال‌وهوای زمانه را نشان می‌دهد، این فیلم هنوز هم به‌عنوان یک فیلم علمی‌تخیلی و وحشتِ سرگرم‌کننده پا برجا است. درست است که فیلمنامه همیشه اولویت اصلی جیمز کامرون نبوده و اینجا هم تفاوتی ندارد، اما ضرب‌آهنگ فیلم و استفادهٔ به‌جا و مؤثر از جلوه‌های ویژه به یک اوج هیجان‌انگیز منجر می‌شود که تا آخرین صحنه مخاطب را درگیر نگه می‌دارد. لیندا همیلتون شاید بازیگر بسیار برجسته‌ای نباشد، اما با بالا گرفتن کشمکش، هماهنگی خوبی با بیهن نشان می‌دهد و تماشای فیلم روی پردهٔ بزرگ حتی نزدیک به چهل سال بعد هم ارزش دارد. --- «نمی‌توان با آن چانه زد. نمی‌توان آن را قانع کرد. هیچ ترحم، پشیمانی یا ترسی نمی‌شناسد. و مطمئناً دست از کار نخواهد کشید... تا زمانی که تو مرده باشی.» چه چیزی باقی می‌ماند که قبلاً گفته نشده باشد؟ این یک تریلر علمی‌تخیلی شگفت‌انگیز است که نه فقط به‌خاطر داستان جذاب، بلکه به‌خاطر اجرای بصریِ قدرتمندِ کامرون در همان اوایل کارش فوق‌العاده است. آرنولد ترسناک است، لیندا همیلتون و مایکل بیهن صرفاً در نقش‌های خود قرار دارند و موسیقی فیلم گاهی لرزه بر اندام می‌اندازد. --- ۹۰/۱۰۰ آینده‌ای که توسط ماشین‌ها کنترل می‌شود و در حال شکست در برابر مقاومت انسانی است، یک ترمیناتور به گذشته می‌فرستد تا مادر رهبر مقاومت را پیش از تولدش بکشد و مقاومت هم یک سرباز می‌فرستد تا او را نجات دهد. یکی از تریلرهای کلاسیک دههٔ ۸۰ از جیمز کامرونِ تازه‌کار که هنوز هم به همان اندازهٔ گذشته هیجان‌انگیز است. آرنولد در اولین حضورش نقش ماندگار و بی‌رحمی را ایفا می‌کند که بعدها قابل تکرار نشد. اکشن عالی، درگیری‌های مسلحانه، تعقیب و گریز با ماشین و داستانی پیچیده که همگی با سرعتی نفس‌گیر پیش می‌روند و تماشاگر را محکم پای صندلی می‌نشاند.