فیلم Laura 1944

بله، زن‌ها همیشه می‌توانند آدم را غافلگیر کنند. معمای خوش‌ساختِ اتو پرمینگر در طول سال‌ها به یکی از فیلم‌های محبوب بسیاری تبدیل شده است و حقش هم هست. اما چه چیزی باعث می‌شود این فیلم بعد از این همه سال همچنان تماشایی باشد؟ بازیگران قطعاً قابل‌اطمینان‌اند، هرچند شخصاً آن‌ها را خیلی تماشایی نمی‌دانم. جن تیرنی (Gene Tierney) با آرامش و تسلط نقش را می‌پذیرد و کلیفتون...

بله، زن‌ها همیشه می‌توانند آدم را غافلگیر کنند. معمای خوش‌ساختِ اتو پرمینگر در طول سال‌ها به یکی از فیلم‌های محبوب بسیاری تبدیل شده است و حقش هم هست. اما چه چیزی باعث می‌شود این فیلم بعد از این همه سال همچنان تماشایی باشد؟ بازیگران قطعاً قابل‌اطمینان‌اند، هرچند شخصاً آن‌ها را خیلی تماشایی نمی‌دانم. جن تیرنی (Gene Tierney) با آرامش و تسلط نقش را می‌پذیرد و کلیفتون وب، دانا اندروز و وینسنت پرایس در نقش مردانی که شیفتهٔ شخصیت بانشاطِ عنوان فیلم‌اند، عملکردی قابل‌تحسین دارند. شاید موفقیت فیلم به فیلمنامه‌ای برگردد که دست‌کم توسط پنج نویسندهٔ شناخته‌شده از رمان ورا کسپری اقتباس شده؛ نتیجه حقیقتاً خوش‌ذوقانه و جذاباً عجیب است. ردپاهایی از نکروفیلیا، خواستگاران احتمالی همجنس‌گرا و این واقعیت که دختری که مردان برایش دلباخته‌اند کشته شده و صورتش پس از شلیک شات‌گان از بین رفته، همه مواردی‌اند که داستان را غیرمنتظره و پیچیده می‌کنند. لارا قواعد ژانرها را خم می‌کند—آیا نوآر است، معمای «چه‌کسی انجام داد»، داستانی شبح‌وار یا فقط یک قصهٔ کارآگاهی؟ اهمیت دارد؟ نه چندان؛ همان ابهام، قوت فیلم است. خودِ لارا هانت نه زن فتال است و نه قهرمان خارق‌العاده، بلکه زنی معمولی‌ست که مردان را مبهوت می‌کند. روی کاغذ شاید این کار نکند، اما در فیلم به‌خوبی جواب می‌دهد. ساخت فیلم پرتنش بود: تغییرات در نیروها و پایان‌بندی‌های متعدد وجود داشت. پرمینگر که در ابتدا تهیه‌کننده بود پس از اخراج روبن مامولیان توسط دارل زانوک به جای او نشست و فیلمبردار لوسیان بالارد را با جوزف لاشل جایگزین کرد، کسی که بابت کارش برندهٔ اسکار شد. با این همه، آنچه از فیلم برمی‌آید قصه‌ای بازیگوش و اغلب پیچ‌خورده دربارهٔ وسواس است؛ فیلمی که تا لحظهٔ پایانی نمی‌توانی مطمئن باشی چه پیش خواهد آمد. ۸ از ۱۰ از همان ابتدا می‌دانیم شخصیت عنوان‌شده (جن تیرنی) کشته شده و مأمور تحقیق مک‌فرسون (دانا اندروز) با مأموریتی دشوار برای کشف حقیقت روبه‌روست. داستان در پی پیوند زدن سرنخ‌های جداگانه است: از نامزد خودخواه و بهره‌کش (وینسنت پرایس)، خدمتکارش بَسی (Dorothy Adams)، خالهٔ ثروتمند و کم‌تحملش (Judith Anderson) و در نهایت مربی نسبتاً متکبرش والدو (Clifton Webb) که عادت دارد ستون‌های تند روزنامه‌ای‌اش را در وان داغ بنویسد. این آخرین شخصیت از طریق روایت، اطلاعات پس‌زمینه‌ای دربارهٔ زنی جاه‌طلب اما آسیب‌پذیر در برابر دست‌کاری ارائه می‌دهد. وقتی در میانهٔ تحقیقِ مک‌فرسون زنی وارد ماجرا می‌شود، همه‌چیز به‌هم می‌ریزد و نیاز به بازنگری کامل در روند تحقیقات پیدا می‌شود. فیلمی هوشمندانه است؛ جن تیرنی و کلیفتون وب در بهترین فرم خود بازی می‌کنند و شخصیت‌هایی خلق می‌کنند که در ذهن می‌مانند. شاید همیشه دانا اندروز را کمی سبک‌وزن می‌دانستم، اما در اینجا او هم با عمیق‌تر شدن معما نقش مؤثری ایفا می‌کند. تماشاگر به قضاوت دربارهٔ هر ضعف—واقعی یا خیالی—دعوت می‌شود، زیرا طمع، حسادت و شهوت هر کدام برای کسب جایگاهِ بالاتر در میان انگیزه‌های احتمالی رقابت می‌کنند. پرمینگر رشته‌های جدا را به‌تدریج درهم می‌آمیزد و به فرجامی می‌رسد که با انتظارات آغازین تفاوت دارد؛ این فیلم نمونه‌ای موفق از ژانر نوآر است که بر داستان، نوشتار قوی و شخصیت‌پردازی‌های مؤثر تمرکز دارد و دیدنش ارزشمند است.