فیلم Out of the Past 1947

Out of the Past شاهکار فیلم نوآر است. ترکیب بازیگران، فیلمنامه‌نویس، کارگردان، آهنگساز و فیلم‌بردار در اوج توانایی‌شان، فیلمی را ساخته که می‌توانست به‌راحتی تبدیل به یک فیلم درجه ب شود و فراموش شود، اما به اثری برجسته بدل شده است. بازیگران تقریباً بی‌نقص‌اند. ترکیب رابرت میچام، جین گرِر و کرک داگلاس نه تنها ترکیبی موفق است بلکه برای موفقیت فیلم ضروری است. اگر هر یک...

Out of the Past شاهکار فیلم نوآر است. ترکیب بازیگران، فیلمنامه‌نویس، کارگردان، آهنگساز و فیلم‌بردار در اوج توانایی‌شان، فیلمی را ساخته که می‌توانست به‌راحتی تبدیل به یک فیلم درجه ب شود و فراموش شود، اما به اثری برجسته بدل شده است. بازیگران تقریباً بی‌نقص‌اند. ترکیب رابرت میچام، جین گرِر و کرک داگلاس نه تنها ترکیبی موفق است بلکه برای موفقیت فیلم ضروری است. اگر هر یک از این سه جایگزین شوند، فیلم فقط یک تریلر دیگر خواهد شد. میچام در نقش کارآگاه خصوصی، پشت ظاهر بی‌تفاوتش آسیب‌پذیری خمیده‌ای دارد که هم باورپذیر و هم تراژیک است. جین گرِر زیبا و دلرباست؛ بیشتر زمان را با چشمانی معصوم به میچام می‌نگرد و تنها با زدن مژه، کارآگاه سرد و کم‌حرف را به دلداده‌ای شیفته تبدیل می‌کند. داگلاس — که هنوز ستارهٔ سینما نشده — با اعتمادبه‌نفس سخت و جوانی که رقابتی جدی برای میچام ایجاد می‌کند، تا حدی مطمئن است که این ویژگی ترسناک به نظر می‌رسد. شایعاتی در مورد انتخاب دیک پاول برای نقش اصلی هم بوده، ولی من نمی‌توانم او را تصور کنم که نقش مرد سخت‌و‌پا را کنار دریاچه مانند میچام ایفا کند. همچنین میچام برایم بیشتر شبیه بوگارت است؛ او تا قبل از آشنایی با زنی که موجب سقوطش می‌شود خونسرد و مطمئن است. اما بر خلاف بوگارت که ممکن است محتاط باشد، میچام از لحظه‌ای که کِیتی مافَت آن‌طور فرشته‌وار وارد بار آکاپولکو می‌شود، کاملاً شیفته‌اش می‌گردد. وقتی می‌گوید «عزیزم، حقیقتش برام مهم نیست» پس از آغاز رابطه پرشورشان در مکزیک، صداقت در کلامش موج می‌زند؛ او واقعاً اهمیتی نمی‌دهد که او در حال بازی با اوست، تا زمانی که کنار او باشد همه‌چیز برایش خوب است. هر خیانت یا رهاکردنی را کِیتی انجام می‌دهد — و جف (میچام) این را می‌داند. شرح کامل داستان Out of the Past کاری دشوار است و در واقع قصهٔ فیلم قرار نیست کاملاً روشن باشد. این یک معمای خواب‌مانند است که میچام در آن قدم می‌زند؛ سفر میان حال، گذشته و بازگشت به حال تا پایان محتوم است که فیلم را جذاب می‌کند. موضوع اصلی معما نیست؛ همین را می‌توان دربارهٔ The Big Sleep هم گفت — فیلمی درخشان که حتی نویسنده و کارگردانش هم نمی‌دانستند قاتل کیست، اما این موضوع هدف کار نبود. Out of the Past مجموعه‌ای از صحنه‌های عالی در لوکیشن‌های مختلف با چند پیام‌فرعی گوناگون است. برای دنبال‌کردن کامل داستان، چند سال پیش هنگام تماشای DVD یادداشت برداشتم و شگفت‌زده شدم که فیلم تقریباً در یک‌سوم اول تبدیل به یک اثر کاملاً متفاوت می‌شود. سعی کنید این را برای یک کلاس فیلمنامه‌نویسی توضیح دهید. اکثر فیلم حتی ظاهراً شبیه نوآر هم نیست؛ طبیعت صاف منطقهٔ های‌سی‌یرا و مکزیک تابستانی برای نوآر بیش از حد روشن به نظر می‌رسند. بعدها داستان به خیابان‌های بارانی و آشنای شهر سرایت می‌کند — با راننده‌های تاکسی که سیگار شریک می‌شوند و کاباره‌های کثیف. مارکهام در مقالهٔ قبلی‌اش دربارهٔ Out of the Past به تضاد «میان دنیای روشن و آفتابی بریدجپورت و خیابان‌های تاریک و فاسد سان‌فرانسیسکو» اشاره کرده بود؛ نیکلاس مسوراکا این تضاد را بارها در فیلم به‌کار می‌برد. دیالوگ‌های دانیل مین‌وِرینگ — مانند زبانی نیمه‌آموختهٔ خارجی — حتی وقتی لوکیشن‌ها نوآری نیستند فیلم را نوآر جلوه می‌دهد. همه از ساکنان کوچک بریدجپورت تا یاران کرک داگلاس به زبان نوآر سخن می‌گویند؛ همیشه آمادگی دارند با پاسخی سریع و طعنه‌آمیز پاسخ دهند. هیچ‌کس ساکت نمی‌ماند؛ حتی میچام وقتی کِیتی را دوباره در آغوش ویت (داگلاس) می‌بیند، بی‌کلام نمی‌ماند. یکی از بهترین و به‌اصطلاح «نوآرترین» صحنه‌های فیلم در کلبه‌ای در دل جنگل رخ می‌دهد. این همچنین دومین ورود تأثیرگذار فیلم است، پس از ورود کِیتی از درون آفتاب به زندگی جف. استیو برودی، که تجربهٔ نوآر دارد، نقش فیشر — شریک سابق کارآگاهی جف که اکنون در پی اوست — را بازی می‌کند. میچام پس از رانندگی روزها و آگاهی از دنبال‌شدن توسط فیشر، سرانجام خود را قانع می‌کند که از دستش خلاص شده است و با اطمینان به محل قرار زوج می‌رود. فیشر را در سایه می‌بینید که آرام و با نور پایین‌زا به کلبه نزدیک می‌شود و هویت او با نور از پایین آشکار می‌گردد. جف از طریق صداگذاری دربارهٔ آنچه رخ می‌دهد توضیح می‌دهد: «هوشمندانه بازی کرده بودیم و چیزی را فراموش نکرده بودیم. هیچ‌چیز را جز یک چیز… او او را تعقیب کرده بود.» موسیقی گزنده می‌شود. سپس مشت‌زنی میان فیشر و جف در کلبه درمی‌گیرد. کِیتی نظاره‌گر دعواست؛ هم تحریک‌شده و هم به‌نظر می‌رسد در ذهنش احتمالات را می‌سنجد. سرانجام بهترین راه‌حل برای خودش را پیدا می‌کند: گلوله‌ای در دل فیشر. میچام شوکه می‌شود. قبل از اینکه حتی بتواند بپرسد که او چه فکری می‌کرد، کِیتی رفته است. جف درمی‌یابد که او از ابتدا به او دروغ گفته بوده. او او را رها می‌کند و تلاش می‌کند گذشته را کنار بگذارد، اما از آن گریزی نیست. این صحنه نمایش واقعی کار دوربین مسوراکاست — درون کلبه با نور کم و از پهلو روشن شده و تنها نور لرزان شومینه فضای تاریک را می‌پفَرَخَد. با افزودن موسیقی دراماتیک روی وبب، یکی از به‌یادماندنی‌ترین لحظات تاریخ فیلم نوآر خلق می‌شود. البته کارگردان ژاک تورنِر نیز شایستهٔ اعتبار است که این فیلم را کنار هم گذاشته. پیش از این آثار مشابهی مانند Cat People و وسترن برجسته Canyon Passage ساخته شده بودند، اما Out of the Past بی‌همتاست. می‌خواهید ببینید همین داستان چگونه در دستان استعدادهای کمتر شکست می‌خورد؟ بازسازی Against All Odds را ببینید. صحنه‌ای که پیش‌تر توصیف شد بازسازی شده و الکس کاراس نقش استیو برودی را گرفته است. به‌جای اینکه او کارآگاه خصوصی باشد، مربی ورزشی فوتبال است که در یک هرم مایایی به ضرب گلوله کشته می‌شود — واقعاً این‌طور است. حتی در فیلم فِلَشی‌بک هم وجود ندارد! تنها نکتهٔ قابل‌توجه در بازسازی دیدن ریچارد ویدمارک و جین گرِر است؛ هر دو قدرتمندند و هر صحنه‌ای را که در آن حضور دارند تحت‌تأثیر خود قرار می‌دهند. نوشته: Steve-O