فیلم Whirlpool 1950

یک ازدواج موفق معمولاً بر پایه چیزهایی است که زن و شوهر از یکدیگر نمی‌دانند شکل می‌گیرد. فیلمی جذاب و جنجالی در ژانر نوآر روان‌شناختی به کارگردانی اتو پرمینجر و به‌نوشتهٔ بن هکت (با نام مستعار فهرست سیاه لستر بارستاو) و اندرو سولت. فیلمنامه از رمان «به گمانم بانوی محترم» نوشتهٔ گی اندور اقتباس شده و بازیگران اصلی آن جین تیرنی، ریچارد کونته، خوزه فرِر و...

یک ازدواج موفق معمولاً بر پایه چیزهایی است که زن و شوهر از یکدیگر نمی‌دانند شکل می‌گیرد. فیلمی جذاب و جنجالی در ژانر نوآر روان‌شناختی به کارگردانی اتو پرمینجر و به‌نوشتهٔ بن هکت (با نام مستعار فهرست سیاه لستر بارستاو) و اندرو سولت. فیلمنامه از رمان «به گمانم بانوی محترم» نوشتهٔ گی اندور اقتباس شده و بازیگران اصلی آن جین تیرنی، ریچارد کونته، خوزه فرِر و چارلز بیکفورد هستند. فیلم‌برداری اثر را آرتور سی. میلر برعهده دارد و موسیقی را دیوید راکسین، زیر نظر آلفرد نیومن، فراهم کرده است. داستان دربارهٔ آن ساتون (تیرنی)، همسر یک روان‌پزشک موفق (کونته)، است که به دلیل مشکلات کلیپتومانیا دستگیر می‌شود. درست وقتی به نظر می‌رسد زندگی او در معرض رسوایی قرار گرفته، توسط یک هیپنوتیست فریبکار به نام دیوید کوروو (فرِر) نجات می‌یابد. اما کوروو آنچه به نظر می‌رسد نیست؛ آن به‌زودی درگیر باج‌گیری، قتل و بحرانی شدن زندگی زناشویی‌اش می‌شود. آن که دچار سردرگمی و تردید است، حتی نمی‌داند آیا مرتکب جنایت شده یا نه، و تا زمانی که همسرش یا پلیس رازهای پنهان را کشف نکنند، اوضاع تیره به نظر می‌رسد. پرکشش بودن فیلم از ترکیب هستهٔ تریلر روان‌شناختی با ملودرام پررنگ ناشی می‌شود؛ هرچند برخی منتقدان داستان را کودکانه یا تکراری دانسته و آن را بازسازیِ فیلم «وسواس» ساختهٔ هیتکاک (که بن هکت در آن نیز نقش داشته) می‌دانند. با این حال، قرار دادن رویکرد نوآر بر یک داستان هیتکاکی به فیلم رنگ و لبهٔ تاریکی می‌دهد؛ موضوع هیپنوتیزم به‌عنوان ابزاری برای دست‌کاری، به اثر حسی تیره می‌بخشد و پرمینجر دنیا و شخصیت‌هایی با کمبودهای همدلانه را به‌خوبی به تصویر می‌کشد. در قالب شخصیت روغنی و فریبکار کوروو، فرِر نقش یک ضدقهرمان به‌شدت جذاب و به‌نوعیِ مابوس/فرویدی را ارائه می‌دهد که ارزش سرگرم‌کنندگی بالایی دارد. نقشِ تیرنی بیشتر در محدودهٔ سردرگمی و حالت مداومِ شبه‌هیپنوتیک می‌ماند که او به‌خوبی آن را ایفا می‌کند و همواره جذاب و معصومانه می‌نماید. سردی و سخت‌بودن بازی کونته در نقش شوهر به‌طریقی به سود داستان تمام شده، و چارلز بیکفورد در نقش سروان کولتون، با بازی جدی و حساب‌شده‌اش، وقتی که عناصر داستان تهدید به از هم‌پاشیدن تعادل درام می‌کنند، آن را حفظ می‌کند. فیلم کند و مرحله‌به‌مرحله پیش می‌رود و فیلمنامهٔ کم‌صحبتیِ بن هکت اجازه می‌دهد شخصیت‌ها به‌طرز جذابی شکل بگیرند، گرچه پایان‌بندیِ نسبتاً ناامیدکننده‌ای دارد. این فیلم در میان منتقدان بزرگ آمریکایی چندان مورد استقبال قرار نگرفت، اما از سوی چهره‌هایی چون ریوت و گدار در فرانسه حمایت شد؛ به نظر می‌رسد آن‌ها با همان حس کنجکاوی و دلهره‌آورِ اثر ارتباط برقرار کرده‌اند. در مجموع، Whirlpool فیلمی کوچک اما گیراتر از متوسط در ژانر تریلر روان‌شناختی است که به تلقی‌های نوپای روان‌شناسی — هم به‌عنوان شاخه‌ای از طب و هم به‌عنوان ابزاری برای کشف جرم — می‌پردازد. امتیاز: 7/10